De Veertigdagentijd is in 2026 vroeg begonnen en de aartsbisschop van Utrecht ziet daarin een kans tot herbezinning. In zijn vastenboodschap met de titel God staat op de uitkijk, spreekt hij over het loslaten van wereldse afleiding en het zuiveren van de eigen levenshouding. “De Veertigdagentijd is een uitgelezen kans om een inwendige voorjaarsschoonmaak te houden,” aldus kardinaal Eijk.
Hij stelt dat die schoonmaak vraagt om reflectie op vaste patronen en onafgeronde voornemens. “Welke goede voornemens moeten afgestoft worden? Welke mentale rommel wacht nog om opgeruimd te worden?”
Eerlijke confrontatie als voorwaarde voor groei
Volgens kardinaal Eijk is een open confrontatie met de eigen tekortkomingen noodzakelijk om de Veertigdagentijd tot een vruchtbare voorbereiding op Pasen te maken. Hij vraagt aandacht voor zaken die uit gemak of schaamte onder het tapijt zijn geschoven. “Welke misstappen hebben we de afgelopen weken, maanden of jaren onder het tapijt van ons geweten geveegd?” vraagt hij.
Daar eerlijk over zijn is volgens hem niet bedoeld om te veroordelen, maar om ruimte te scheppen voor herstel en vernieuwing.
Het sacrament als moment van herstel
De aartsbisschop legt nadruk op het sacrament van boete en verzoening, dat volgens hem vaak vergeten of vermeden wordt, maar juist een belangrijke rol vervult in spirituele zuivering. “Het sacrament biedt ons de kans om werkelijk schoon schip te maken,” stelt hij, maar hij erkent dat de eerste stap voor veel mensen lastig is: “Om het sacrament van boete en verzoening te ontvangen, moet je een drempel over – zeker de eerste keer.”
De parabel van de verloren zoon ziet hij als bemoediging voor wie die stap wil zetten. “Uiteindelijk hoeven wij niet de eerste stap te zetten; dat heeft God al gedaan. Hij staat op de uitkijk, klaar om ons in de armen te sluiten.”
Geen eindpunt maar een nieuw begin
Volgens kardinaal Eijk is de biecht niet het slotstuk van verzoening, maar een startpunt voor een vernieuwde levenshouding. “Het biedt een ijkpunt waarop we ons gedrag naar God en de medemens moeten baseren,” schrijft hij. De aartsbisschop benadrukt dat liefde daarbij leidend moet zijn: “Liefde moet het eerste en het laatste woord hebben, en die woorden moeten omgezet worden in daden.”
Download hieronder de complete boodschap van kardinaal Eijk voor de Veertigdagentijd.
Foto: Fleur Wiersma
